Guvernerka države Njujork, Kathy Hochul, potpisala je zakon kojim se zabranjuje korišćenje softvera za određivanje cena stanova. Njujork je tako postao prva američka savezna država koja ovakvu praksu zabranjuje u potpunosti, nakon što su slične mere već uvedene u gradovima kao što su Džerzi Siti, Filadelfija, San Francisko i Sijetl.
Ovako funkcioniše pomenuti softver: kompanije poput RealPage nude vlasnicima nekretnina algoritme koji mogu automatski da određuju visinu kirije, broj stanara i uslove produženja ugovora. Ovi alati omogućavaju “optimizaciju” prihoda, ali prema rečima guvernerke Hochul, zapravo remete tržište stanovanja i dodatno ugrožavaju zakupce, naročito u trenucima kada je potražnja za pristupačnim stanovima velika.
Novim zakonom se ne zabranjuje samo korišćenje softvera za formiranje cena — već se i vlasnici koji se na ovaj način dogovaraju smatraju saučesnicima u zajedničkom određivanju cena, čak i kada to čine bez izričitog dogovora. Zakon jasno navodi da se takav postupak tumači kao narušavanje tržišne konkurencije.
Prema procenama iz saopštenja kancelarije guvernerke, ovakvi softveri su američke zakupce u 2024. godini koštali oko 3,8 milijardi dolara. Tome je prethodila i istraga portala ProPublica iz 2022. godine, koja je direktno povezala upotrebu algoritama sa porastom kirija širom zemlje. Dve godine kasnije, američko ministarstvo pravde pokrenulo je tužbu protiv kompanije RealPage.
Jedan od sponzora zakona, senator Brad Hoylman-Sigal, izjavio je da će nova regulativa pomoći u sprečavanju nepoštene konkurencije i jasno poručiti da je „dogovaranje cena putem veštačke inteligencije nezakonito”.
Direktor organizacije American Economic Liberties Project, Pat Garofalo, istakao je da zakon štiti građane od „algoritamskog dogovaranja cena“ i šalje jasnu poruku da tržište stanovanja mora ostati fer i dostupno.
Zakon stupa na snagu za 60 dana.
Izvorna vest: https://www.theverge.com/news/801205/new-york-rent-price-fixing-ban-software
